30Eyl
2014
0
3kmb_main

ERGENLERDE PARA VE DAVRANIŞ SORUNLARI

Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe uzanan ”geçiş” dönemi olarak tanımlanabilir. Bir yandan çocukluktan çıkış, bir yandan da yetişkin gibi davranmaya çalışmanın ilk evresi olarak düşünüldüğünde, bu yeni döneme uyum sağlamak için ebeveynlerin süreci olağan karşılamaları, sorunların üstesinden gelmek açısından etkili olacaktır.

 

Ergenlik bedensel, ruhsal ve toplumsal dönüşümü içerir. Hormonal değişikliklere, yeni bedene alışmaya çalışma ergeni kimi zaman hırçınlaştırabilir. Duygularda ani değişikliklerin ve stresin yoğun olduğu bu dönemde, bazı davranışları yaşının altında görüldüğünde ‘‘sen çocuk musun’’ diye uyarılır, bazen de ‘‘bu iş için yaşın daha çok küçük’’ diye eleştirilir. Bu yüzden ergen, içinde bulunduğu dönemin karmaşıklığı ile ruhsal sıkıntılar yaşayabilir. Ruhsal sıkıntılarını ailesi ile paylaşamayan genç, çözümü ev dışında arkadaşları ya da kendince otorite olarak gördüğü, yaşı kendisinden büyük kişilerle paylaşma eğilimi gösterir. Bu durum bazen gencin kötü alışkanlıklar edinmesine veya riskli davranışlar göstermesine neden olabilir. Genç çocuğunuz ile bağınız ne kadar kuvvetli olur, onu dinlediğinizi ve anladığınızı ne kadar çok gösterirseniz bu riskleri minimuma indirmiş olursunuz.

 

Kendinizi ergenin yerine koymak, onun yaşadığı mutlulukları ve üzüntüleri paylaşmak, bunu yaparken ağır eleştirilerde bulunmak yerine, mümkünse kendi yaşantınızdan da örnek vererek yaşadığı sıkıntıların geçici olduğunu, zamanla olaylar karşısında vereceği tepkilerin ”olması gerektiği gibi” olacağını söylemek ergeni davranışları konusunda bilinçlendirirken, özgüveninin de gelişmesine katkı sağlayacaktır. Özgüven geliştikçe de yaptıklarının sorumluluğunu almayı, kendini ifade etmeyi ve sosyal ilişkilerini sağlıklı yürütebilmeyi öğrenecektir. Bu noktada gence para yönetimi ile ilgili de tavsiyelerde bulunmak yerinde olacaktır.

 

Genç çocuğunuzun düzenli harçlık almasını sağlamak, harçlığının hangi harcamaları içerdiğini ara sıra hatırlatmak, harçlığını idare etme durumu gözden geçirmek (Örneğin; harçlığı vaktinden önce bitiyor ise nedenini mutlaka araştırmak), yaptığı harcamaları ona çok hissettirmeden, yargılamadan kontrol etmek, onun bağımsız ama bir yandan da size bağlı yaşadığını hissettirmek, para harcama alışkanlığını sağlıklı bir şekilde edinmesine de yarar sağlayacaktır. Bilindiği gibi para yönetiminin, okul öncesi dönemde edinilmeye başlanması gerekmektedir. Daha önce bu konu genç çocuğunuz ile aranızda gündeme gelmediyse, tekrar hatırlatmakta fayda vardır: Ne kadar erken para ile tanışılıp onun yönetimi ile ilgili bilgi sahibi olunursa, ileriki yaşlarda hedeflere ulaşmada o kadar rahat yol alınır. Aile içinde paraya bakış, harcama alışkanlıkları genç çocuğunuz tarafından izlendiğinden, ona doğru örnek olmak adına, ebeveynler olarak para konusunda bilinçlenmek önemlidir.

 

Ebeveynlere birkaç tavsiye:

 

  • Aile içinde karar almada ve bu kararları uygulama sırasında katılımına izin verin.
  • Herhangi bir konuda fikrini söylemesi için teşvik edici olun.
  • Bana yalan söyleme demek yerine, bana doğruyu söyle demeyi tercih edin.
  • Tutarlı olun. Yerine getiremeyeceğiniz şeyler için söz vermeyin.
  • Yaptığı harcamalar, televizyon izlemesi ve internet kullanımı konusunda genç çocuğunuzu uyarırken, kendi harcamalarınızı, televizyon izleme sürenizi ve internet kullanımınızı gözden geçirin.

Hedef Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi

Uzm. Psk. Aslı Çoban

 

Paylaş